Vakantiehuis Italie Bed and Breakfast
Vakantiehuis Italie Bed and Breakfast
NL
Italiano
IT
English
UK
Deutsch
D


Ferragosto e Vendemmia

 

vakantiehuis italie

 

Inhoudsopgave

Meer lezen?
Koop ons boek!

italie boek

Vakantie of druivenplukken?

Als er één vast ankerpunt in het Italiaanse jaar is, afgezien van feestdagen als Kerstmis, Oudjaar en Pasen, dan is het wel ferragosto, 15 augustus. Die dag staat gelijk aan "vakantie", want alle Italianen gaan in deze achtste maand met verlof. "Mare o monte?" is de veelgehoorde vraag die de Italianen elkaar in de bar onder het genot van een espresso, caffè  lungo, latte of ristretto stellen: "Ga je de bergen in of ga je naar zee?" Want Italianen gaan bij voorkeur in eigen land op vakantie (hoe overleef je in het buitenland dat slechte eten wat ze er serveren?) en Italie heeft nu eenmaal veel kust en wordt van noord naar zuid door de Apennijnen doorsneden. Aan vakantiespreiding doet de Italiaanse overheid niet en dus klinkt begin augustus het algemene vertreksignaal voor de esodo, de vakantie-exodus. En het hoogtepunt van deze periode ligt precies in het midden, 15 augustus, ferragosto.

De herkomst van de feestdag is Romeins, ferragosto is de verbastering van het Latijnse feriae Augusti, de feesten van keizer Augustus, aan het begin van onze jaartelling. Later is het door de Katholieke Kerk overgenomen als Maria Hemelvaart, een dag die men in het noorden van Europa niet meer als kerkelijke feestdag erkent, maar in een nog van religie doortrokken maatschappij als de Italiaanse juist een van de belangrijkste geldt. Hoe het ook zij, voor de gemiddelde Italiaan staat ferragosto voor vakantie. De steden lopen leeg, winkels, cafés en restaurants sluiten hun deuren, de straten sterven uit. Zelfs een wereldstad als Milaan verliest tijdelijk zo'n 50% van haar inwoners. Jammer voor de buitenlandse toeristen die ook dan nog in grote getale naar Italië komen, jammer van de gemiste inkomsten. Misschien een ideetje voor de kersverse regering Renzi: verplaats de vakantieperiode naar september, dat scheelt een paar tienden PIL, het Italiaanse Bruto Nationaal Product, en zo is het land meteen uit de recessie?

Toch gaat niet elke Italiaan in augustus op vakantie, een deel gaat überhaupt niet vanwege gezondheid of wegens gebrek aan geld, een ander deel kan in de oogstmaand juist niet weg. Wij wonen in een gebied waar meestal in augustus de druivenoogst begint, of wanneer dan op zijn minst de laatste voorbereidingen worden gepleegd en de boeren iedere dag met argusogen naar het weer en de finale rijping van de vruchten kijken. Komende week al? Of nog een paar dagen extra wachten op net die ene regenbui die de druiven nog wat doet zwellen, zodat je een paar procent extra opbrengst in gewicht, dus euro's, per stok hebt? De laadbakken van de karren waarmee men de druiven naar de coöperaties brengt, krijgen een schoonmaakbeurt of worden met folie bedekt, de eerste seizoensarbeiders, meest uit lage lonenlanden als Roemenië en Albanië, arriveren en brengt men onder in bijgebouwtjes of geïmproviseerde appartementjes in schuren. De kleine dorpen raken overspoeld met gelukszoekers die overal vragen of men nog plukkers nodig heeft. Maar de werkverschaffing in de wijngaarden is streng gereguleerd met vouchers en gezondheidscontroles, dus heb je als voorbijganger weinig kans aan de slag te raken. De controles tijdens de oogst zijn intensief (zelfs met de inzet van teams van de Guardia di Finanza in helikopters) en de boetes niet mals. We krijgen wel eens verzoeken van mensen die een weekje willen komen plukken, maar dat gaat dus niet zomaar.

Het is nu al bijna weer zover: ferragosto en vendemmia, druivenoogst staan voor de deur. Als we door de wijngaarden lopen, wat hier vrijelijk kan want nergens staan hekken, dan zien we oorspronkelijk grasgroene acini, druifjes, al aardig verkleuren tot geelgroen of blauw. Gek genoeg zitten aan sommige grappoli zowel geelgroene als blauwe druifjes. Op de vele kleine perceeltjes die de wijnboeren hier onderhouden (aan ruilverkaveling doet men niet want die zou georganiseerd moeten worden door de overheid en dat is wel de allerlaatste instantie waarvan de Italiaan zich afhankelijk wil maken), groeien door elkaar de verschillende druivensoorten die karakteristiek zijn voor de Oltrepò Pavese: pinot nero (pinot noir), croatina, riesling, barbera, muscato en nog wat kleinere soorten en een enkele tafeldruif. De voor de wijn bedoelde trossen zijn gemakkelijk te onderscheiden van de tafelvarianten door de veel kleinere vruchten (minder water, meer smaak) maar verder is het uit elkaar houden van de soorten meer iets voor geoefende ogen. Wit of rood lukt nog wel (hoewel er dus ook gemengde trossen zijn) en we weten inmiddels dat de hier zeer veel verbouwde pinot zijn naam dankt aan de compacte vorm als van een vuist (pinot=pugno=vuist), maar om het dan ook in het veld te herkennen ... en de bladeren lijken allemáál op elkaar.

Ach wat maakt het uit, als het eindproduct maar weer goed is. Binnenkort kunnen we er al aan snuiven als we achter een van de vele tractoren met de laadbak vol druiven voortsukkelen. De voor een deel al geplette druiven beginnen meteen te gisten en dat ruik je. Maar voor echte wijn is het nog even wachten, een maand of acht. Voor de geforceerd klaargestoomde Novello, de Italiaanse Beaujolais Primeur, die in november al klaar is, halen we onze neus op: niet te drinken. Nee, wachten op de eerste frisfruitige Bonarda, goed voor op een eerste hete voorzomeravond. Salute!

 

vakantie

Ferragosto

 

druiventros

 

 

druivenoogst